Τήν ιστορικότητα, πού είναι καρπός τής μακράς καί βαθειάς εσωτερικής πείρας τού Εθνους η οποία προέρχεται, όπως τονίστηκε, από τήν αρμονική σύνθεση Ιδέας καί Πράξεως, Λόγου καί Βίου, σύνθεση τήν οποία μόνον μία ανώτερη, τελείως αδέσμευτη ηθικά “ελεύθερη προσωπικότητα” μπορεί να πραγματοποιήσει. Η ουσία τής πραγματικότητος αυτής είναι δε καθαρά “ανθρωπιστική”. Και ο ανθρωπισμός αυτός τού Ε ι κ ο σ ι έ ν α έρχεται κατευθείαν, διά τής Εθνικής ζωής πάντοτε, από τήν ένδοξη αρχαιότητα, φωτισμένος όμως καί ενισχυμένος από τήν χριστιανική ακτινοβολία. ” Όλοι αυτοί οι μεγάλοι άνδρες τού κόσμου, γράφει ο Μακρυγιάννης στά απομνημονεύματά του,(…) όλοι οι προκομμένοι άνδρες τών παλαιών Ελλήνων, οι γονέοι όλης τής ανθρωπότητος, ο Λυκούργος, ο Πλάτων, ο Σωκράτης, ο Αριστείδης, ο Θεμιστοκλής, ο Λεωνίδας, ο Δημοσθένης καί οι επίλοιποι γενικώς πατέρες μας κοπίαζαν καί βασανίζονταν νύχτα καί ημέρα με αρετήν, με ειλικρίνειαν, με καθαρόν ανθρωπισμόν να φωτίσουν τήν ανθρωπότητα καί να τήν αναστήσουν (=να τήν εκπαιδεύσουν), ώστε να έχει αρετήν καί φώτα, γενναιότητα καί ανθρωπιά”. Κίνητρο λοιπόν καί σταθερό ενόρμημα τής παραδόσεως , η οποία δημιουργεί το Ε ι κ ο σ ι έ ν α είναι ο ανθρωπισμός, “η πίστις δηλ. ότι ο άνθρωπος είναι αυτός κάθ’ εαυτόν αξία καί λαμβάνει τήν αξίαν του, μόνον όταν κινήσει ελευθέρως όλας τάς δυνάμεις του”, κατά τα μέτρα τής Αρετής καί τού Λόγου, τής αρμονικής σύνθεσης Πράξεως καί Ιδέας. Η ελεύθερη προσωπικότητα, λοιπόν, με αυτήν τήν έννοια, είναι η κλασσική μορφή τής Ελληνικής παράδοσης καί τέτοιες ελεύθερες προσωπικότητες πλημμυρίζουν το Ε ι κ ο σ ι έ ν α. Ενδεικτικά ας αναφέρουμε τρείς. Τόν Κωνσταντίνο Κανάρη πρώτον : Ρωτήθηκε από τόν Γάλλο πλοίαρχο, πού βρήκε το θάρρος να επιτεθή με το πυρπολικό του εναντίον ενός ολόκληρου στόλου καί εκείνος απάντησε:
” –Να, τι έκαμα’ είπα μέσα μου” Κωνσταντή θα πεθάνης! καί ξεκίνησα”.
Ιδού μία προσωπικότητα με απόλυτη εσωτερική ελευθερία, πού δέν διστάζει να φθάσει στήν θυσία, γιά να πραγματώσει το ιστορικό του βίωμα, το βίωμα τής αρμονικής σύνθεσης ΙΔΕΑΣ καί ΠΡΑΞΕΩΣ, ΛΟΓΟΥ καί ΒΙΟΥ.