Πόσοι Κανάρηδες θαλασσινοί αγωνιστές!….. Τόν Μακρυγιάννη έπειτα. Γράφει ο ίδιος:
” Εκεί οπού’ φκιανα τίς θέσεις είς τούς Μύλους, ήρθε ο Ντερνύς ( Γάλλος ναύαρχος Δεριγνύ) να με ιδή. Μου λέγει: –Τι κάνεις αυτού; Αυτές οι θέσεις είναι αδύνατες, τι πόλεμο θα κάμετε με τόν Μπραΐμη α υ τ ο ύ καί τ ό σ ο λ ί γ ο ι; –Τού λέγω: — Είναι αδύνατες οι θέσεις κι’ εμείς, όμως είναι δυνατός ο Θεός πού μάς προστατεύει… Κι’ αν είμαστε ολίγοι είς το πλήθος τού Μπραΐμη, παρηγοριόμαστε μ’ έναν τρόπο, ότι η τύχη έχει τούς Έλληνες πάντοτε ολίγους…. Παλαιόθεν καί ως τώρα όλα τα θηρία πολεμούν να μάς φάνε καί δέν μπορούνε’ τρώνε από μάς καί μένει καί μαγιά. Καί οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν’ κι όταν κάνουν αυτήνη τήν απόφασιν, λίγες φορές χάνουν καί πολλές κερδαίνουν…… —Τρέ μπιέν, λέει κι’ ανεχώρισεν ο ναύαρχος”.
Πόσοι Μακρυγιάννηδες αγωνιστές στήν ξηρά!… Αλλά δέν σάς φαίνεται, αναγνώστες μου, ότι αναγνώσατε το περίφημο εκείνο τού Περικλέους είς τόν [Θουκυδίδειον Επιτάφιον] “Εύδαιμον το ελεύθερον, ελεύθερον δε το εύψυχον κρίναντες, μη περιοράσθε τούς πολεμικούς κινδύνους”.
Ο Κολοκοτρώνης τέλος…. Όπως ο Θεμιστοκλής σχεδίασε καί δημιούργησε τήν Σαλαμίνα με τήν δημιουργική δύναμη τού Λόγου, έτσι και ο Κολοκοτρώνης προείδε, σχεδίασε καί πραγματοποίησε τα Δερβενάκια. Όλοι οι Κανάρηδες, οι Μακρυγιάννηδες καί οι Κολοκοτρώνηδες τού Εικοσιένα είναι “ελεύθερες προσωπικότητες”, διότι ανέπτυξαν μέσα τους τήν εθνική ιστορικότητα. Αν συγκρίνουμε τίς τότε σύγχρονες εξεγέρσεις τών άλλων Ευρωπαϊκών λαών, πρός τήν Ελληνική επανάσταση τού 1821, θα δούμε ότι εκείνο το οποίο σπάνιζε εκεί, η ελεύθερη δηλαδή καί μεγάλη προσωπικότητα, εδώ υπήρξε σε μεγάλο βαθμό. Το Εικοσιένα επικυρώνει τήν ιστορική παράδοση τού Ελληνισμού καί από τήν άποψη τού αριθμού τών μεγάλων προσωπικοτήτων παρά το “ολιγάνθρωπο” τού Ελληνικού Εθνους. Είναι τόσες πολλές οι προσωπικότητες του 1821, πού δίνουν τήν εντύπωση ότι συνωστίζονται στόν στενό χώρο, μέσα στόν οποίον έζησαν καί έδρασαν. Το ονόματά τους περνούν αυτή τήν στιγμή εμπρός από τα μάτια τής ψυχής μας…
Όπως λοιπόν οι Αρχαίοι Ελληνες πίστεψαν στήν πραγματικότητα τής αξίας ά ν θ ρ ω π ο ς καί στηριζόμενοι σ΄αυτήν τήν πίστη τους μετέπλασαν τήν ζωή σε αιώνιο καλλιτέχνημα, έτσι καί ο νεότερος Ελληνισμός τού 1821 μεγαλούργησε με εφόδιο τήν ελεύθερη προσωπικότητα. Αυτής δε τής ελευθερίας έκφραση καί εκδήλωση, είναι στήν συνέχεια καί το Αρκάδι τής νεότερης ιστορίας μας καί το Εθνικό ΟΧΙ τού 1940. Καί σήμερα δηλαδή, οπότε η ηθικοπνευματική θεμελίωση τής ζωής τής ανθρωπότητος είναι τόσο ασταθής, για εμάς τούς Ελληνες Τέκτονες, πού είμαστε οι εμπνευστές καί πρωτοπόροι τού Εικοσιένα, σταθερές αξίες τής ζωής “είναι ο ελεύθερος άνθρωπος με τήν αθανασία του καί ο Μέγας Δημιουργός, ο Θεός”. Μόνον μέσα στήν σύνδεση αυτών τών αξιών, με τα στοιχεία τής υλικής ζωής μπορεί να δημιουργηθεί ο αληθινός πολιτισμός. Χωρίς το χρέος πού έχει πρός τήν εσωτερική ελευθερία, ο άνθρωπος, γίνεται μηχανή καί τότε θαυμάζουμε ίσως το τι κάνει, αλλά περιφρονούμε ασφαλώς το τι είναι. Ας αφήσουμε σε άλλους λαούς τούς μεγάλους όγκους ζωής, τα πλάτη καί τα πλούτη τής γής, τήν πολλότητα, εμείς δέν έχουμε παρά μόνον τήν ποιότητα τού ανθρώπου. Αυτήν τήν ποιότητα έχουμε χρέος να τήν υψώσουμε σε ιδανικό ζωής καί να κρατήσουμε τήν ανθρώπινη ύπαρξη υπεράνω όλων. Αυτό είναι το δίδαγμα, το φωτεινό δίδαγμα τού ΕΙΚΟΣΙΕΝΑ! Καί αυτό είναι το μεγάλο χρέος μας πρός τούς ήρωες καί μάρτυρες τού 1821.