Η ψυχή είναι συνδεδεμένη πάντοτε με τήν ύπαρξη τής ζωής, χωρισμένα δε τα ψυχικά φαινόμενα από τα φυσιολογικά. Ανεξάρτητα όμως από αποιαδήποτε δογματική άποψη ,όλα τα ψυχικά φαινόμενα τα δηλώνουμε με τήν λέξη ΨΥΧΗ. Ο Αριστοτέλης λέει. ” Η ψυχή δε τούτον ώ ζώμεν καί αισθανόμεθα καί διανοούμεθα πρώτως” εννοών τήν συλλογιστική ικανότητα τού νού , εφ’ όσον οι αρχαίοι παραδεχόντουσαν ότι η ψυχή είναι η αρχή τόσο τής ζωής όσο καί τού πνεύματος. Το πρόβλημα τής ψυχής είναι από τα κεντρικώτερα τής μεταφυσικής μαζί με τα προβλήματα περί Θεού, ζωής καί ύλης, τα οποία απασχόλησαν τούς σοφούς διάφορων εποχών. Οι δε παραστάσεις ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ από τους παλαιωτάτους χρόνους διακρίνονται σε δύο κατηγορίες, τήν θεολογική- μυστική καί τήν πραγματική ή επιστημονική. Τήν θεολογική καί μυστική αντίληψη περί ψυχής με μικρές παραλλαγές τήν βρίσκουμε στήν αρχή όλων τών πολιτισμών καί από τίς παλαιότερες παραστάσεις πού σχημάτισε η ανθρώπινη διάνοια. Οι διάφοροι ερευνητές δέν είναι σύμφωνοι γιά τήν αρχή της. Ένας περίφημος Αγγλος ανθρωπολόγος ο Tyrol το 1872 έγραψε ότι η παράσταση τής ψυχής γεννήθηκε από τήν απορία, τόν φόβο καί τόν πόθο καί ότι έχει τήν προέλευση της από σειρά ολόκληρων βιολογικών φαινομένων όπως είναι ο ύπνος, λιποθυμία, η νόηση καί ιδιαίτερα ο θάνατος, τα όνειρα καί τα οράματα. Η ομηρική αντίληψη περί ψυχής είναι ότι η ψυχή έχει ιδιαίτερη οντότητα, η οποία ψυχή βρίσκεται εντός τού ανθρώπου εφ’ όσον αυτός ζεί καί ότι φεύγει από το σώμα τήν ώρα πού πεθαίνει κανείς είτε από το στόμα είτε από τήν πληγή. Χωρίζεται δε από το σώμα βυθισμένη σε μεγάλο πένθος “ον πότμον γοώσα λιπούσ’ ανδροτίτη και ήβην”, όπως εκφράζεται περί αυτού στήν Ιλιάδα. Ο Αχιλλέας βλέπει στό όνειρό του το είδωλο τού Πάτροκλου, είναι ο ίδιος σε όλη του τήν παράσταση καί τήν έκφραση, αλλά αδυνατεί να τόν ψαύση. Η Εβραϊκή θεολογία δίδαξε τήν ανάσταση τών νεκρών. Οι άνθρωποι λένε πεθαίνουν, μία ημέρα όμως θα αναστηθούν διά να κριθούν. Η διεπίστωση τών σύγχρονων κοινωνιολόγων είναι ότι η ψυχή γιά τούς πρωτόγονους είναι η ενσάρκωση τού πνεύματος τών προγόνων ή τού γενάρχη τής φυλής. Οι ερμηνευτές μάς λένε ότι η παλαιότεροι άνθρωποι φαντάστηκαν τήν ψυχή σάν αέρα, ή ομοίωμα πάντως με υλικό περιεχόμενο. Οι ψυχές τών αμαρτωλών πηγαίνουν στήν κόλαση καί συνεπώς παραδέχονται ότι η ψυχή είναι κάτι το χωριστό από το σώμα καί διαφορετικό από τήν ύλη. Τήν δε ψυχή τήν φαντάζονται ελαφριά, ασύλληπτη καί άϋλη. Κατά τόν Πλάτωνα η ψυχή είναι μία οντότητα πνευματική καί η οποία υπήρχε προτού εισέλθη στό σώμα καί η οποία εξακολουθεί να υπάρχει καί μετά τόν θάνατο. Τήν πνευματικότητα τής ψυχής ο Πλάτωνας τήν ορίζει με πολλή απλά μέσα καί με τόν γνωστό κλασικό του τρόπο με αντιθέσεις πρός το σώμα μας καί με αρνήσεις. Καί συνεπώς, κατά τόν Πλάτωνα πάντοτε, η ψυχή είναι ουσία απλή, αόρατος, άχωρος, καί αυτοκίνητος. Ότι από τα γνωρίσματα τής ύλης έχεις μόνο τήν ύπαρξη σε ανώτερο όμως βαθμό καί λέει περί αυτής: ” Ομοιότερον άρα ψυχή σώματός εστιτώ αειδεί…τώ αεί ωσαύτως έχοντι …τώ θείω καί αθανάτω καί νοητώ καί μονοειδεί καί αδιαλύτω κσί αεί ωσαύτως κστά ταύτα έχοντι εαυτώ”. Καί κατά συνέπεια συγγενεύει με τόν Θεό, έχει τίς ιδιότητες εκείνου καί συγγενείς πρός τίς ιδιότητες τού Θείου καί όπως η ιδέα, είναι καί η ψυχή αθάνατη. Εφ’ όσον δε η ψυχή είναι αυτοκίνητος δέν είναι δυνατόν να διαλυθεί καθότι είναι αδιάφθορος καί αθάνατος.
